انتظار

مقدمه‏
تو مى‏آيى، مجموعه‏اى است در باره‏ى امام زمان (عج)، از زنده ياد استاد على صفايى حايرى، كه در آن استاد به ضرورت وجود امام و به تبيين انتظار و به تبيين وظيفه‏ى ما، پرداخته‏اند . در این مجموعه پیرامون چهار موضوع بحث شده است « انتظار - ای نزدیکتر از من به من - عصر انتظار - ای قامت بلند امامت » که به حول و قوه خداوند به مرور جهت مطالعه به تفکیک در این «وب سایت» تقدیم می گردد .

انتظار
ما خود را از منتظران حساب كرده‏ ايم و جاى حرفى باقى نگذاشته‏ايم. در حاليكه حرف‏ها بسيار است و مى‏توانيم خود را دوباره ارزيابى كنيم.

لااقل تا اين قدر كه اگر در متن عدالت و رفاه و حتى آزادى و آگاهى و عرفان، نشستيم. آيا انتظارمان برآورده شده و ديگر مهدى را نمى‏خواهيم و انتظار قائم آل محمّد را نداريم؟ اگر مااز مهدى تااين مرحله انتظار داشته باشيم، ديگر انتظارى نخواهيم كشيد و توقعى نخواهيم داشت.
مناسب است كه بااين حساب نگاهى ديگر به انتظار داشته باشيم و مفهوم و حقيقت انتظار، ريشه‏هاى انتظار، ادب انتظار و اثر انتظار را دوباره ارزيابى كنيم.

حقيقت انتظار
ميرفطروس در كتاب خود، انتظار را مذهب احتراز معرفى مى كند؛ مذهب كناره‏گيرى و گوشه‏گيرى، مذهبى كه نمى‏تواند كارى صورت دهد، پس دهن‏كجى مى‏كند و كنار مى‏كشد.
دكتر شريعتى، انتظار را مذهب اعتراض مى‏دانست. مذهبى كه حرفى دارد و كارى مى‏تواند و به آنچه مى‏گذرد دل نمى‏بندد و همه‏ى ظلم‏ها و بيدادها را با يك نه‏ى بزرگ كه از سقيفه آغاز شد، پيش مى‏راند.
سؤالى كه در ذهن مى‏آيد دو جلوه دارد: يكى اينكه اعتراض تا كجا ادامه دارد؟ آيا تا عدالت، تا آزادى، تا آگاهى و عرفان و يا تا شكوفايى و تكامل و يا ...
دوم اين كه اين اعتراض چه كارى رابه دنبال مى‏آورد و اين نفى با چه اثباتى همراه مى‏شود؟
در مورد اول بايد گفت كه آرمان دينى و هدف رسالت بالاتر از تكامل و شكوفايى استعدادهاى آدمى است. چون اين وجود تكامل يافته و شكوفا، مى‏خواهد در چه جهتى و براى چه مقصدى مصرف شود؟ رشد و خسر، دو بعد تكامل انسانى است.
همين آرمان و همين مقصد، زمينه‏ها و آمادگى‏هايى را مى‏طلبد؛ آمادگى در ذهنيت و روحيه و طرح و تدبير و تربيت نيروها و تشكل و سازماندهى آن‏ها و جاسازى و جايگزينى مستمر و بى وقفه‏ى آن‏ها . و ناچار اين مقصود از انتظار همراه تقيّه و قيام، مى‏شود سه گام اساسى انقلاب دينى و انقلاب اسلامى.
پس انتظار نه احتراز ، نه اعتراض ، بلكه آمادگى و سازندگى و تقدير و تدبير و تربيت و تشكّل جديد را در دامان خويش دارد. ما در بحث ريشه‏هاى انتظار، بيشتر از اين به وسعت اين مفهوم مى‏رسيم و با سطح اعتراض و شكل‏هاى اعتراض و آماده‏باش و سازندگى‏هاى گسترده، لااقل‏آشنا مى‏شويم.
روح انتظار با دستيابى به امن و رفاه و رهايى كه آرمان‏هاى انسان معاصر و شايد خود ما هم باشد، آرام نخواهد گرفت و كسانى كه همراهى حجّت و معيّت محمّد و آل محمّد را مى‏خواهند نمى‏توانند تا اين سطح قرار بگيرند و تا اين حدّ آرام باشند، كه انسان معاصر چه بسا بتواند با تكيه بر علم و عقل و عرفان، بدون نياز به وحى و مذهب تا اين مرحله گام بردارد و با عقل جمعى و روح جمعى و غريزه‏ى جمعى به اين مهم نائل آيد. پس ما كه از ضرورت وحى و اضطرار به حجّت و انتظار حجّت دم مى‏زنيم بايد از اول حساب را روشن كنيم و سنگمان را حق كنيم. چون ما مدعى هستيم كه آدم براى بيشتر از هفتاد سال برنامه‏ريزى شده و معتقد هستيم كه بافت و ساخت انسان و جهان با اين سطح از رفاه و امن و رهايى سازگار نيست.
تحول نعمت‏ها و محدوديت‏ها و خودآگاهى و مرگ‏آگاهى، آدمى را در متن رفاه، راحت نمى‏گذارد و در شب عروسى به فكر عزا و بارهاى سنگين فرداها مى‏اندازد.
اگر ما مسأله‏ى قدر و استمرار و ارتباط هاى حتى محتمل و پيچيده با عوالم مشهود و غيب را در نظر بگيريم و اگر ما براى اين وسعت طرح و تدبير و تربيت و تشكّل را دنبال كنيم، ناچار انتظار ما از حجّت و انتظار ما براى حجّت شكل ديگرى مى‏گيرد و انتظار ما در جايگاه خويش مى‏نشيند.

ريشه‏هاى انتظار
انتظار مى‏تواند در نابسامانى‏ها، در ظلم و جنگ، در جهل و خدعه و در فقر و مسكنت، ريشه داشته باشد. آدمى مى‏تواند امن و صلح و عدل و قسط و آگاهى و حكمت و بى‏نيازى و غنا و آرامش و قرار قلبى را توقع داشته باشد و اگر در واقعيت موفق نشد به رؤيا، به تخيّل، به هنر، دل ببندد و يا در راه تحقق اين‏ها قدم بردارد و كار كند و آماده شود كه انتظار درست، زمينه سازى مناسب است. چه موفقيت تحقق بيابد و يا شكست روى بنمايد و يا درگيرى ادامه يابد كه انتظار به معناى آمادگى و تهيّؤ، ملازم با پيروزى و موفقيت نيست.اين نابسامانى‏ها يكى از اساسى‏ترين ريشه‏هاى انتظار عمومى است و عموم مردم بيشتر با اين نابسامانى‏ها تحريك مى‏شوند و سر بر مى‏دارند.ريشه‏ى ديگر انتظار در ساخت و بافت انسان بيشتر طلب و ساخت و بافت جهان چهار فصل و متحوّل نهفته است.آدمى دلى دارد كه با شهادت اين عالم تأمين نمى‏شود، كه دل آدمى بزرگتر از محدوده‏ى اين زندگى است. و همين دل بزرگ، گرايش به غيب را دارد. و همين گرايش به غيب انتظار را مى‏آورد، كه در واقع ربط ايمان و غيب و انتظار است. ايمان به غيب بر چهار عامل تكيه دارد كه دو تاى آن معرفتى و شناختى است:
يكى شناخت قدر و اندازه‏ى وجودى انسان كه به ارزش‏هاى جديد و هدف‏هاى جديد و به برنامه‏ريزى و تقدير جديد و تدبير و مديريت جديد و تربيت و آموزش جديد و تشكّل و سازماندهى جديد، مى‏انجامد.
ديگر، شناخت و يا احتمال دنياهاى گسترده‏تر و احساس محدوديت و تنگنا در اين دنياى موجود. كسى كه از وسعت دنياها خبر مى‏شنود آرام نمى‏گيرد و هجرت مى‏نمايد.
عامل سوم، كنجكاوى و احساس بى‏قرارى آدمى است كه سر از پنجره‏ى هستى بيرون مى‏آورد و بر ديوارها مى‏كوبد تا حصارها را بردارد.
عامل چهارم، انفجار نيروها ست. شبيه حالتى كه اوايل بلوغ براى جوان روى مى‏دهد؛ كه مشت بر ديوار مى‏كوبد و با هر چيزى درگير مى‏شود و چه بسا كه نمى‏داند چه اتفاق افتاده ولى رويش جديد و تپش جديدى را زير پوست و همراه هر ذره ذره‏ى وجودش احساس مى‏كند.
اين تلقى از انسان، او را به غيب، به روز ديگر، به الله و به وحى و به حجّت گره مى‏زند و انتظار را تفسير جديد و عميقى مى‏كند، كه حتى در متن رفاه و عدل و در متن سامان و فراغت، آدمى را بى‏قرار و منتظر مى‏سازد و در متن نظام نوين جهانى و با دستيابى هر فردى به سيستم‏هاى پيشرفته، باز او را به غربت، به ديوار و حتى به التهاب و دلهره گره مى‏زند.
چون مى‏داند كه از اين همه رفاه و عيش و راحت بايد جدا شود، كه تحول نعمت‏ها و تحول حالت‏ها را مى‏شناسد و محول الحول و الاحوال « فرازی از دعای تحویل سال » را مى‏بيند.
و همين معنا، اساس گرايش انسان مقتدر و دانشمند و مسلط را به مذهب توضيح مى‏دهد. چون بر فرض حيرت زدايى علم و اشتغال قدرت و صنعت، آدمى با اين امكانات زودتر به محدوده‏ها مى‏رسد و ديوارها را تجربه مى‏كند و احساس غربت و تنهايى فريادش را بلند مى‏نمايد.
ريشه‏ى سوم انتظار در دعوت‏ها و هدايت‏هايى است كه مستمر و در قطعه قطعه‏ى زمان و فصل فصل تاريخ، آدم‏هايى را بيدار مى‏كند و صدا مى‏زند و به ديدار مى‏رساند و از جام ملاقات سرشار مى‏سازد.
اين سنت خداست كه در متن غفلت، صيحه‏ى بيدارى و فرياد دعوت بلند شود. شما مى‏بينيد كه در متن گرايش‏هاى الحادى و مادّى، كشش‏هاى جديدى شكل گرفته و آدمى با طرح‏هايى از قدرت‏هاى روح و روان و يا گوشه‏هايى از روابط مجهول و تسخيرهاى غير طبيعى و نمودهايى از توانمندى انسان آشنا مى‏شود كه هنوز بودش را نمى‏شناسد ولى از نمودش و از آثارش مى‏تواند بهره بگيرد و استفاده ببرد.
در تاريخ، در متن انكار معاد و رستاخيز، بازگشت اصحاب كهف مطرح مى‏شود و امروز هم به شهادت دايرة المعارف ، در پرتقال شهر فاطيما شكل مى‏گيرد، كه هفتاد سال پيش و در هنگامه‏ى ماركسيسم و الحاد، « سال 1917 سال انقلاب کبیر» شبحى سفيد پوش چوپان‏هايى را به ساختن معبدى شفا دهنده دستور مى‏دهد و با پشت‏گوش اندازى واتيكان عاقبت با هفده سال تأخير بناى معبدى گذاشته مى‏شود كه بزرگ‏ترين اجتماعات و همايش كاتوليك‏ها در آنجا برگزار مى‏شود و هر سال از سيزدهم ماه مى تا سه روز، كيلومترها راه را با زانو طى مى‏كنند تا به معبد فاطمه دختر محمّد برسند و شفا بگيرند.
اين رگه‏هاى دعوت در متن غفلت و اين جلوه‏هاى هدايت در دل ديجور شب‏هاى ضلال و ظلمات، ريشه‏ى انتظار را آبيارى مى‏نمايد و
بارور مى‏سازد.
اين همه كتاب‏ها و داستان‏هاى ملاقات با مردى كه خصوصيت مهدىِ فاطمه را دارد و يا مردانى كه با او هستند و از او بهره مى‏گيرند، از اين هدايت و دعوت حكايت مى‏نمايد.

ادب انتظار
كسى كه انتظار تولد فرزندى عزيز و يا مهمانى محبوب را دارد، بى‏تفاوت، بى‏خيال، بى‏توجه و بى‏مسئوليت نيست. انتظار، در حالت و در رفتار و عمل تأثير مى‏گذارد و منتظر، آدابى را ناخواسته و حتى بى‏توجه دنبال مى‏كند.
توجه
عهد
انس
توسل‏
و آماده باش از منتظر جدا نخواهد شد.

توجه‏
روى آوردن و وجاهت يافتن در مفهوم توجه و وجاهت نهفته است و در باب تفعّل، به خود بستن و تمرين كردن هم اضافه مى‏شود.
چه مى‏شود كه به دلدار، به قبله و به بت و محبوبى روى مى‏آوريم؟ اين يك سؤال. و چگونه مى‏شود كه با اين توجه، وجاهت بگيريم و آبرومند شويم؟ اين هر دو سؤال در بررسى توجه دخالت دارد.
آنچه كه باعث مى‏شود تا به دلدارى روى بياوريم، تجربه‏ى جمال و جلال و كمال و تجربه‏ى محبّت و عنايت اوست. سپس مقايسه‏ى دلدارها با هم و مقايسه‏ى دلدار با خويش، زمينه‏اى براى انتخاب و ترتيب اهميت‏ها مى‏شود. تجربه‏ى محروميت و نقص و يا تجربه‏ى خشونت و ضعف و يا زشتى و پستى، باعث روى برگرفتن و رخ برتافتن مى‏شود و اين تجربه عامل زهد و آزادى و رهايى از تعلق‏هايى است كه با عادت و يا غريزه و يا تلقين در وجود ما ريشه گرفته است.
توجه به مهدى كه در اين دعا مى‏خوانيم؛ انا توجّهنا و استشفعنا و توسّلنا بك الى اللّه، « فرازی از دعای توسل » از آنجا شكل مى‏گيرد كه ما محبوب‏هاى ديگر و رهبران ديگر را تجربه مى‏كنيم و به ضعف‏ها و محدوديت‏ها و يا پستى‏ها و زشتى‏هاى آن‏ها راه مى‏يابيم. و از آنجا شكل مى‏گيرد كه مى‏بينيم ديگران ما را براى خويش نردبان مى‏خواهند و از ما پل مى‏سازند. نمى‏خواهند كه ما با كارهایمان رفعتى بگيريم، كه؛ مى‏خواهند كارها پيش برود و سامان بگيرد.
و از آنجا شكل مى‏گيرد كه مى‏بينيم ديگران ما در دست‏هاى كوچك و آلوده و حتى پاك آن‏ها، جا نمى‏شويم و در حوض كوچك آن‏ها جايى نداريم. آدم‏هايى كه توسعه يافته‏اند و پوسته‏ها و ديوارها را شكسته‏اند نمى‏توانند دوباره به زندان‏ها باز گردند و نمى‏توانند سر بر دامان كسانى بگذارند كه زندانبان آن‏ها هستند. محدوديت با توسعه سازگار نيست . استثمار با رشد آدم‏ها سازگار نيست . توجه به مهدى اين رشد و توسعه را مى‏طلبد. كسى كه سر در لاك تعلق‏ها و بت‏ها دارد، نمى‏تواند به مهدى روى بياورد و نمى‏تواند كه همراه حجّت بيايد و نمى تواند كه دوام بياورد. از ميان راه مى‏بُرّد و به خاطر تعلق‏ها مى‏ماند. كسانى كه همراهى و معيت ولىّ را مى‏خواهند و دعا مى‏كنند: واجعل لى مع الرسول سبيلا، « حدیث در کتاب اصول کافی ج 4 ص 74 » خواسته‏اى بالاتر از كسانى دارند كه راهى به سوى رسول مى‏خواهند و مى‏گويند: واجعل لى الى الرسول سبيلا. راهى به سوى رسول يافتن، با همراه رسول ماندن و از او جدا نشدن و در چند راهى خواسته‏ها از او نبريدن، برابر نيست. همراهى رسول، همراهى در اهداف را مى‏خواهد. و من كه به هدف‏هايى كوتاهتر از اهداف رسول دل بسته‏ام، ناچار از رسول جدا مى‏شوم. ناچار از ولى جدا خواهم شد، همانطور كه آن سوار در عصر عاشورا و در هنگام تنهايى حسين علیه السلام از او جدا شد، و سوار بر اسبى كه در ميان خيمه‏ها پنهان كرده بود و آن را از تيرها و نيزه‏ها محفوظ داشته بود، به تاخت از حسين علیه السلام رو بر گرفت و توجيه هم داشت كه با حسين علیه السلام بر نصرت او بيعت كرده بود و در چنين شرايطى ديگر نصرتى كارآمد نيست و مرگ است و شهادت. پس بايد به سوى زندگى رفت و براى خوردن و خالى كردن و مشك كثافت را به هق كشيدن، سواره تاخت برداشت و خيمه‏ى زندگى تكرار را برافراشت.
توجه به مهدى تجربه‏ى بن بست‏ها و احساس تنگناها را مى‏خواهد.براى كسى كه هنوز برای او دنيا وسعت دارد، در خيمه‏ى مهدى جايى نيست. و براى كسى كه اهدافى حتى تا سطح آزادى و عدالت و عرفان و تكامل‏دارد، براى همراهى و معيّت مهدى ضمانتى نيست كه در منفرق الطرق و بزنگاه‏ها، اسب‏ها و مركب‏هاى آماده شده، ما را جايى مى‏خواند و به زندگى دعوت مى‏نمايد.اللهم اجعلنى عندك وجيها بالحسين ... « فرازی از زیارت عاشورا » براى كسى كه وجاهت و آبرو را در حوزه‏ى خانواده و فاميل و شهر و منطفه و مملكتى و يا تمام زمين مى‏خواهد، وسيله‏هاى وجاهت مى‏تواند محبت و بخشش و خدمت و شهرت و طرفداران و هواخواهان و تأثير و تبليغات باشد. اما براى كسى كه از حوزه‏ى زمين فراتر مى‏رود و عظمت در آسمان‏ها و وجاهت عندالله و در حضور حق را خواستار مى‏شود، وسيله‏ى وجاهت هم متفاوت خواهد شد و ديگر نمى‏تواند به وسائلى در سطح خانواده و بستگان و همشهرى‏ها و هموطن‏ها و اهل خاك دل خوش كند. كه وجاهت در حضور او و در محضر او براى كسانى است كه با سر رفته‏اند و جام را تا آخر نوشيده‏اند و توجه از غير او برداشته‏اند و به وفا راه يافته‏اند ... و يا با وفاداران و سرافرازان پيوندى بسته‏اند و رشته‏اى در ميان رشته‏ها انداخته‏اند.
آدم‏ها با انتخاب‏ها و پيوندها و وفا و سرشار كردنشان به ارزش و آبرو مى‏رسند و خريدار پيدا مى‏كنند؛ انّ اللّه اشترى من المؤمنين» « سوره توبه آیه 111 » خدا از عاشق‏ها خريدار است و اين چنين متاعى را از خاك بر مى‏دارد؛ «معاذ الله ان نأخذ الّا من وجدنا متاعنا عنده» .« سوره یوسف آیه 79 » .

عهد
با جهت‏گيرى و انتخاب به ارزش و وجاهت راه مى‏يابيم و با همين جهت‏گيرى متعهد مى‏شويم و بيعت مى‏كنيم و عهد مى‏بنديم ؛ وابذل مالى و اهلى و نفسى و جميع ما خوّلنى ربى بين يديك و هذا عهدى اليك و ميثاقى لديك اذ انت نظام الدين و يعسوب المتقين . « حدیث در کتاب مصباح کفعمی ص 495 »
تو آنچه دارى نزد ولى مى‏گذارى، چون آنچه در نزد تو بماند رفتنى و گم شدنى و ضايع شدنى است، كه؛ «ما عندكم ينفد و عند الله باق». « سوره نحل آیه 96 » تو از مهدى توقع ندارى، كه تعلقى ندارى. تو مى‏خواهى آنچه خدا به تو بخشيده در راه او ببخشى و اين‏گونه، دارايى‏ها را از تباهى نجات بدهى و نسيه‏ها را نقد كنى و همراه با خود داشته باشى.
فرق است ميان كسى كه مى‏خواهد در قرارداد ريش بگيرد و يا آن كه ريش بگذارد و راه بازگشت را بر خود ببندد كه مى‏بينيم ياران امام حسين علیه السلام تمامى پل‏ها را پشت سر خراب كردند و زن‏ها را طلاق دادند، كه مبادا باز گردند و يا مشكلى از ناحيه‏ى آن‏ها بر زن‏هایشان پيش بياورند.
در هر حال، پيمان بر ساختن و سوختن و جان باختن و هستى به پاى دوست انداختن، پيمان كسانى است كه پناهى جز مهدى نمى‏بينند و جز قلعه‏ى توحيد و ولايت پايگاهى ندارند.
آن‏ها كه از ولىّ تمنايى دارند ، در واقع ولىّ را نردبان خواسته‏ها و واسطه‏ى هوس‏هاشان كرده‏اند كه سوختگان عشق مى‏خواندند: ما را از تو به جز تو تمنايى نيست ...

انس
‏ در راه هدف‏هاى بزرگ، درگيرى‏هاى بزرگ و تنهايى‏ها و غربت‏هاى وهم‏آلودِ وحشتناك، هست و در اين هنگامه‏ى وحشت و غربت و تنهايى، انسان، كه مى‏گويند از انس ريشه گرفته، دل‏گرمى و پناه و نجوا و گفت‏وگو مى‏خواهد. و آن‏ها كه از همه‏ى تعلق‏ها گسسته‏اند و يا مى‏خواهند بگسلند چگونه انس بگيرند و با چه دل‏گرم شوند؟ انس آن‏ها در وحشت و نور آن‏ها در سياهى و ظلمت و تكيه‏گاه آن‏ها در زير بار مصيبت، چه مى‏تواند باشد؟ چه تشويقى، چه درجه‏اى، چه پستى، چه نامى و چه نشانى مى‏تواند به اين دل‏هاى فارغ و سرهاى بلند، گرمى و شور بدهد؟
آن‏هايى كه مى‏خواهند تا دست‏هاى ولىّ خون‏ها را از چشم‏هاشان پاك كند، جواب اين سؤال را داده‏اند، كه براى آن‏ها جز ديدار محبوب خواسته‏اى نيست و جز همين خواسته براى اين دل‏هاى فارغ چشم اندازى نيست.

توسّل‏
بايد مهم را فداى مهم‏تر كرد و از آن براى رسيدن به اهميت‏ها وسيله ساخت. ولىّ، وسيله‏ى هدايت و قرب و لقاء و رضوان است. حال اگر از ولىّ ، كار زمين و زراعت و تجارت را بخواهى، نمى‏گويم كه بهره نمى‏گيرى، ولى بهره‏ى بيشترى را از دست مى‏دهى. از ولىّ بايد كارى را خواست كه از ديگران ساخته نيست؛ كارى كه از تجربه و علم و عقل و غرايز فردى و جمعى ساخته است، نياز به اين وسائل هدايت و قرب‏ندارد. كه استاد ما مى‏گفت: كار مرجع، ساختن مسجد و مدرسه و بيمارستان و ... نيست، اين‏ها كارهايى است كه از يك ثروتمند هم ساخته است. كار مرجع، تربيت عالمِ عادلِ عاقل است و اين كارى است كه از ثروتمندان و از ديگران ساخته نيست. بايد به هر كس در كارى كه براى آن ساخته شده و خلقت يافته توسل جست و بهره گرفت و از امكانات و نيروها، بى‏حساب و كتاب و با چشم بسته، برنداشت كه چه بسا توسّل‏ها، اهانت باشد و هتك حرمت باشد و باعث دورى و محروميّت باشد.

انتظار و آماده‏باش‏
آداب انتظار، توجه بود و پيمان و انس و ارتباط و توسّل و بهره‏بردارى در جايگاه‏هاى مناسب و اهداف هماهنگ. و مرور بر روايات و ادعيه در زمان غيبت، ما را به اين آداب راهنمايى مى‏نمايد و به حقيقت انتظار كه تهيُّأ و آماده‏باش است مى‏رساند.
منتظر فرزند محبوب و دلدار عزيز، اقدام مى‏نمايد و در خود و در محيط اطراف، نشان و اثر مى‏گذارد. منتظر مهدى و قائم آل محمد كه براى تمامى آدم‏ها و براى تمامى قدرت‏ها طرح دارد و حرف دارد و برخورد دارد، چگونه مى‏تواند آماده نشود و زمينه‏سازى ننمايد ... كه در حديث آمده؛ يوطّئون للمهدى سلطانه . « حدیث در کتاب بحار الانوار ج 51 ص 87 » واين آماده‏باش و زمينه‏سازى در فكر، در روحيه، در طرح و عمل اثر مى‏گذارد و در واقع تقدير جديد و برنامه‏ريزى و تدبير جديد و مديريت و تربيت مهره‏هاى كارآمد و جاسازى اين مهره‏ها در جاى مناسب كه با كار كم، بهره‏ى زياد بياورند و با قطره‏هاى محدود حركت و شور ايجاد كنند. و از اين‏ها گذشته، جايگزينى نيروها، كه اگر يارى افتاد ، يارى ديگر برخيزد و بار را به دوش بگيرد. اين‏ها همه و همه از مظاهر انتظار و آماده‏باش و زمينه‏سازى سلطان و تسلط مهدى است .

اثر انتظار
انتظار و آماده‏باش، صبر در برابر مشكلات و برخوردها و ذكر در برابر فتنه‏ها ى غفلت‏زا و بصيرت در برابر شبهات مهاجم را فراهم مى‏آورد.

صبر
كسى كه براى مشكل جايى را در نظر گرفته و آن را در طرح، محاسبه كرده، غافل‏گير نمى‏شود و صبرش را از دست نمى‏دهد. اين طبيعى است كه اهداف به نسبت عظمت و اهميت‏شان مقدمات بخواهند و مشكلات داشته باشند، ولى اين طبيعى نيست كه به خاطر اين مشكلات به جزع و فرياد و يا ذلّت و ضعف روى بياوريم، كه آدمى با ترس‏ها به قدرت رسيده و با عشق‏ها، كوه‏ها را بر دوش كشيده است. آدمى آموخته است كه چگونه ترس و عشق را به قدرت و عمل تبديل نمايد و چگونه براى مشكلات راه حل‏هايى بيابد. و طبيعى است كه راه‏حل‏هاى دوره‏ى انتظار از بحران‏هاى هجوم مشكلات بكاهند و صبر را مغلوب حوادث نسازند.

ذكر
همانطور كه مشكلات و مصائب و حوادث در ميان هست، همين‏طور فتنه‏ها و جلوه‏ها و وسوسه‏ها و زينت‏ها در ميان هست و ناچار هر كدام از اين فتنه‏ها و جلوه‏ها و وسوسه‏ها و زينت‏ها، دل را مى‏لرزاند و غفلت را مى‏پروراند. در نتيجه مردانى كه از درياها گذشته بودند، در استكانى غرق مى‏شوند و با جرعه‏اى گلوگير از پاى مى‏افتند.
در كتاب اختصاص روايتى هست كه نشان مى‏دهد پس از رسول خدا «ص» و هجوم فتنه، آن‏هم فتنه‏هايى به سياهى شب‏هاى تاريك، همه بازگشتند جز سلمان كه تا ساعتى در او چيزهايى آمد كه گرفتار رنجى در گردنش شد و جز ابوذر كه تا ظهر در او حالتى آمد كه گرفتار شتر برهنه و ريختن گوشت از پاها شد و جز مقداد كه حتى لحظه‏اى هم شك نكرد و حالت او دگرگون نشد. چشم در چشم على داشت و انتظار مى‏كشيد تا چه زمانى دستور دهد و او اجرا نمايد.
احمد بن محمد بن عيسى يرفعه عن ابى عبدالله عليه السلام قال: انّ سلمان كان منه الى ارتفاع النهار فعاقبه الله ان وجى‏ء فى عنقه حتى صيّرت كهيئة السلعه حمراء و ابوذر كان منه الى وقت الظهر فعاقبه الله الى ان سلط عليه عثمان حتى حمله على قتب و اكل لحم إليتيه و طرده عن جوار رسول اللّه صلى الله عليه و آله فاما الذى لم يتغيّر منذ قبض رسول الله صلى الله عليه و آله حتى فارق الدنيا طرفة عين، فالمقداد بن‏الاسود لم يزل قائماً قابضاً على قائم السيف عيناه فى عينى اميرالمؤمنين عليه السلام ينتظر متى يأمره، فيمضى « حدیث در کتاب اختصاص شیخ مفید ص 9 »البته اين روايات خدشه‏اى در عظمت اين بزرگان نمى‏آورد، بلکه از سختى هجوم فتنه‏ها مى‏گويد. وگرنه شك و حالت اين‏ها، در خدا و قدرت و حكمت او نبود، كه؛ تعجب از تقدير است و عدم تحمل قدر، آن‏هم تا ساعتى و يا ساعاتى. و عذابى كه براى اين حالت آمده چه در گردن و چه در پا، نشان عظمت اين‏هايى است كه اين‏گونه جرم‏هاشان بزرگ مى‏شود و عذاب مى‏شوند. در حالى كه ما تمامى جرم‏ها را داريم و عذابى هم نيست كه ما سالك نيستم و شتاب نداريم. براى آن‏ها كه سرعت نور و يا بيشتر دارند، كم‏ترين لرزه كيلومترها انحراف است. اما براى ما كه در جا ايستاده‏ايم و فرمان را مى‏چرخانيم، اين‏همه گردش و انحراف، جز چند متر و چند سانتى متر حاصلى نمى‏آورد. جرم ما توقف ماست و مجازات آن‏ها به خاطر سرعت سير و مقدار سلوكشان.
راستى كه تحمل قدر سنگين است . تو مى‏بينى در يك شب سه شمشير بلند مى‏شود، يكى بر فرق على مى‏نشيند و او را به شهادت مى‏رساند و يكى كمر معاويه را مى‏درّد و او را از نسل مى‏اندازد و يكى بر فرق نايب عمروعاص مى‏افتد و عمروعاص سالم مى‏ماند. و تو مى‏گويى كاش على مى‏ماند و آن‏ها مى‏رفتند. آخر چرا؟ آخر!! كاش ...
اين همه نشان مى‏دهد كه تو خيال مى‏كنى تمامى عوالم در همين چند روز و چند سال دنيا خلاصه شده و خيال مى‏كنى كه هدف، پيروزى و قدرت و تسلط حق است. در حالى كه هدف، ايجاد زمينه براى انتخاب است تا « من شاء اتخذ الى ربه سبيلا » « سوره مزمل آیه 69 » هر كس كه خواست راه را بيابد وحركت كند. همين. هدف، امكان انتخاب است، نه تسلط و قدرت. و همين تفاوت در ديد، رضايت به قدر و اطمينان به قدر را فراهم مى‏سازد، كه در زيارت امين اللّه مى‏خوانى؛ اللهم فاجعل نفسى مطمئنة بقدرك راضية بقضائك آنچه باعث امن و رضايت مى‏شود و آنچه كه از غفلت‏ها و چنبره‏ى فتنه‏ها و جلوه‏ها و زينت‏ها و وسوسه‏ها مى‏رهاند، همين ذكر است كه از هجوم وساوس و فتنه‏ها پى به ارزش‏ها ببرى و به جاى غفلت به بصيرت برسى، كه در سوره‏ى اعراف آيه‏ى 201 آمده است: « إنّ الذين اتقوا إذا مسّهم طائف من الشيطان تذكروا فإذا هم مبصرون » كسانى كه به مرحله‏ى تقوا رسيده‏اند و در كلاس اطاعت نشسته‏اند آنجا كه گردبادى از شياطين بر آن‏ها حلقه تنگ كند و شياطين آن‏ها را محاصره نمايند، در اين هنگام متذكر مى‏شوند و از هجوم شياطين به خود مى‏آيند و به بصيرت مى‏رسند و راه را در ميان شبهات مى‏يابند.و راستى را كه خدا چگونه هدايت مى‏كند و از هجوم شياطين به جاى غفلت، ذكر و بصيرت را به اهل طاعت عنايت مى‏فرمايد و آن‏ها را در ميان شبهات راهنمايى مى‏نمايد.و اين بهره‏ى كسانى است كه آماده‏باشى داشته‏اند و انتظار مى‏كشيده‏اند.

بصيرت‏
فتنه ها همانطور كه در دل، غفلت و تعلّق مى‏آورند در ذهن هم شبهه سبز مى‏كنند و تو مى‏مانى كه با اين همه قدرت چگونه مى‏توان برخورد كرد و با اين همه ضعف و تشتت چگونه مى‏توان بر پاى ايستاد و نظم نوين جهانى را، به زير پا گرفت. ولى نكته همين است كه اگر منتظران اقدامى نكردند و تقدير و تدبير و تشكّل و تربيتى را نياوردند و بارى برنداشتند، آن‏وقت ظلم مملوّ، خود زمينه‏ساز قسط كامل است، كه سياهى زمينه‏ساز نور است و در دل تاريكى، چراغ‏ها بارور مى‏شوند. و از آن طرف، مهم امكانات و قدرت‏ها نيست، كه مهم انگشتى است كه آن‏ها را به چرخ مى‏اندازد و مهم اعصابى است كه انگشت‏ها را مى‏گرداند و مهم، مغز و قلبى است كه بر اين همه فرمان مى‏راند. آنجا كه اين دو مركز بمباران شد و قذف رعب و القاء رعب شد، داستان همان مى‏شود كه آن‏ها خود با دست خود، حصون و قلعه‏هاشان را خراب كنند، كه خدا از آنجايى كه حسابش را نمى‏كردند به سراغ آن‏ها آمد و دل‏هاشان را با ترس گرفت. « سوره حشر آیه 2 » مى‏گويى چگونه اين ترس شكل مى‏گيرد؟ در سوره‏ى آل عمران هست؛ «سنلقى فى قلوبهم الرعب»؛ به زودى ترس را در دل آن‏ها مى‏ريزيم، « بما اشركوا بالله ما لم ينزل به سلطانا » « سوره آل عمران آیه 151 » و اين ترس، از شرك آن‏ها و پراكنده شدن نيروهاى باطنى آن‏ها و بت‏هاى بى شمار آن‏ها مايه مى‏گيرد. و اين شرك و ترس و اضطراب و التهاب علامت‏هايى است كه از همين امروز، انسان مقتدر و نيرومند را محاصره كرده و او را در بند كشيده است.

نظر ها

افزودن جدید جستجو

نوشتن نظر
نام:
ایمیل:
عنوان:
قالب نوشته:	-رنگ-آبی کمرنگسیاهآبیبنفشخاکستریسبزلیموییقرمز آلبالوییسرمه ایزیتونیزرشکیقرمزنقره ایآبی سیرسفیدزرد -اندازه-ریزکوچکمعمولیبزرگبسیار بزرگ

Powered by !JoomlaComment 3.26

3.26 Copyright (C) 2008 Compojoom.com / Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."