اى قامت بلند امامت‏

اى سايبان شوق !
ما رنج‏هايى در دل داريم و زخم‏هايى بر سينه و زنجيرهايى بر خويش . بگذار با تو بگوييم ، كه ما زنجيرى خويشتن هستيم، خود را با دست خويش بسته‏ايم . ما هنوز هم رهسپار پس كوچه‏هاى گنگ و بن‏بست‏هاى حكومت‏ها هستيم ، حكومت‏هايى كه آغل‏ها را برايمان آذين بسته‏اند و ما را كه اغنامشان هستيم از سرچشمه‏ى انسان شدن تبعيد كرده‏اند .
آيا اميد تولدى هست، اى تولد بالغ تاريخ ...
توضيح‏
شيعه با اعتقاد به امامت گره خورده است، با اين طرح راه خويش را در تاريخ آغاز نموده و در اين راه رنج‏ها برده است. اين تاريخ خونين تشيع و اين جوشان شيعه است، كه دست‏هاى حاكم‏هاى مسلط را خضاب كرده است و افق را رنگين .
امروز و در اين نسل، ما امامت را پذيرفته‏ايم، ولى شايد طرح امامت و در نتيجه، امام زمان براى خود ما كه شيعه هستيم، گنگ و مبهم باشد و به صورت ميراثى از آن پاسدارى شود، ميراثى كه هنوز عمق و ضرورتش را نچشيده‏ايم، عمقى كه گذشتگان با خون خود سرشارش مى‏كردند و ضرورتى كه با هر ذره ذره از وجود خود گواهش مى‏بودند، تا آنجا كه ديوار كاخ‏ها را بر روى نعش‏هاى خويش مى‏گرفتند .
شايد بعضى داستان امامت را، داستان خويشاوندى و فاميلى، داستانى غم‏انگيز، داستانى محدود، حساب كنند، كه شعاعش در محدوده‏ى خويش روشنگر است و سپس بايد فراموشش كرد و حتى احتياجى به آن همه يادآورى و بازگو كردنش نيست . و شايد بعضى ديگر اين داستان را با داستان سلطنت و دنياطلبى و محروميت يك دسته‏ى وابسته به رسول عوضى بگيرند . و شايد در دل خوشحال باشند كه؛ خوب شد براى يك بار هم كه شده نورچشم‏ها در تاريخ داغ شدند و سوختند و كنار رفتند. ولى مسأله ، نه مسأله‏ى دل‏سوزى و احساس است و نه داستان سلطنت و محروميت، كه درست يك بينش مترقى از مسأله‏ى رهبرى است ؛ بينشى كه معتقد است بايد رهبر جلوتر از زمان و امام زمان و جلودار زمان باشد ، نه تنها آگاه از زمان و همراه آن . آن همه خون نه به خاطر خويشاوندى و دل‏سوزى ريخته شده و نه به خاطر محروميت يك دسته نورچشمى و مقرب درگاه. شايد اين گمان‏ها از آنجا برخاسته كه ما امامت را مبهم مطرح كرده‏ايم و آثارش و مرزهايش و اثراتش را نشان نداده‏ايم و اين طرح حكومتى را جدى نگرفته‏ايم و در نتيجه همين طرح مبهم ، باعث شده تا آن‏ها كه با زمينه‏هاى فرهنگى و ميراث خونين تشيع آشنايى ندارند ، مبهوت شوند كه؛ يك داستان و اين همه تكرار؟ و يا بى خيال بمانند و با لبخندى معنى دار ، ما را به اساطير ببندند و با افسانه‏ها و خرافات همسفر كنند و اگر خيلى با ما راه آمدند و انصاف به خرج دادند ، ما را رؤيايى و ايده‏آليست قلمداد كنند كه دور از واقعيت‏ها ، با خيال خود عروسى راه انداخته‏ايم و دختر حاكم را با چوب چوپانى خويش ادب كرده‏ايم ، بى‏خبر از آن كه اين كوزه‏ى روغن بوده و نقش بر خاك .
ولى واقعيت همين است كه شيعه با آن گره خورده و طرح حكومتى‏خود را به عنوان امامت معرفى كرده است. و اين طرحى است كه مى‏توان توضيحش داد، ولى نمى‏توان جز تماميش را پذيرفت. نمى‏توان تجزيه‏اش كرد و قربانى‏اش كرد .
طرح‏هايى كه امامت را براى چند نسل بر اساس نص و سنت مى‏گيرند و سپس شورايى حسابش مى‏كنند .
و طرح‏هايى كه امامت را در حد رهبرى تفسير مى‏كنند و شرايطش را مى‏زنند، خواه از نسل عمر يا از على .
و طرح‏هايى كه كه امامت را موروثى و سلطنتى خيال مى‏كنند و نورِچشم بازى .
و طرح‏هايى كه امامت را غير قابل تحليل مى‏شناسند و بر اساس تعبد با تمام ابهامش باورش مى‏كنند .
تمام اين طرح‏ها ، امامت را نفهميده‏اند و جايگاه و بنيادهايش را نشناخته‏اند و در تاريكى تير انداخته‏اند ، تا چه رسد به طرح‏هايى كه آن همه خون و شور را رؤيا و احساس شرقى حساب كرده‏اند و داستان دل‏سوزى خانوادگى و پيوندهاى قومى را محور تحليل‏هاى خويش ساخته‏اند . شايد اين همه طرح و اين همه تفسير و تأويل از آنجا مايه مى‏گيرد، كه ما حكومت‏ها را در همين مايه‏هاى موجود دنبال مى‏كنيم و در ميان همين سيستم‏ها نقد مى‏زنيم و مى‏بينيم كه هيچ كدام از اين‏ها با امامت نمى‏خواند و اين است كه شيعى‏ترينمان از سر مسأله ، با غمض عين مى‏گذرد و فرارمى‏كند . و يا مى‏ماند و تخفيف مى‏دهد ، تا مورد قبول عقلاى قوم و روشنفكران خلق بشود .
ما اگر جايگاه امامت را بشناسيم و ضرورتش را لمس كنيم ، براساس همان ضرورت، وجود امام زمان را احساس مى‏كنيم و از زير بار اشكال‏هاى بنى اسرائيلى آزاد مى‏شويم و براساس همان ضرورت و احساس ، به عشقى از امام مى‏رسيم آن هم نه عشقى ساده و سطحى ، كه عشقى شكل گرفته و جهت يافته و تبديل شده به حركت و به سازندگى مهره‏هايى كه اين حكومت سنگين و بلند به آن احتياج دارد .
در اين نوشته توضيحى براى اين سه مسأله آمده :
جايگاه امامت .
ضرورت امام .
عشق شكل گرفته .

جايگاه امامت‏
هنگامى كه انسان ، در جامعه و در تاريخ و در رابطه‏اش با ابزار توليدش ، مطرح شود ، مسأله‏ى حكومت و رهبرى هم در همين جايگاه مطرح خواهد شد و در اين ديد ضرورت حكومت ، وابسته به وجود طبقات است و سيستم حكومت ، وابسته به دوره‏هاى تاريخى اين طبقات .
توضيح اين كه : پس از گذر از دوره‏ى اشتراك اوليه و ظهور طبقات اجتماعى، ناچار بايد دولت‏ها و حكومت‏ها شكل بگيرند. و اين دولت‏ها مادام كه اين طبقات وجود دارند ، تشكيل مى‏شوند و از همين طبقه‏ى حاكم الهام مى‏گيرند ، تا آنجا كه دوره‏ى اشتراك نهايى فرا مى‏رسد و جامعه‏ى بى طبقه شكل مى‏گيرد . در اين جامعه و در اين دوره ، ديگر نيازى به حكومت و رهبرى نيست ، چون ديگر استثمارى نيست و در دوره‏هاى تاريخى نوع حكومت‏ها وابستگى به توليد و شكل توليد دارد .
در دوره‏ى زمين‏دارى حكومت استبدادى و در دوره‏ى سرمايه‏دارى حكومت دموكراسى و در دوره‏ى سوسياليسم حكومت استبدادى كارگر ، شكل مى‏گيرد و اين شكل‏هاى حكومت وابستگى كامل با جريان توليد دارد .
پس هنگامى كه انسان در جامعه مطرح شود ، به حاكمى نياز دارد و حكومتى هماهنگ با اين جريان اجتماعى و جريان توليدى ، به حكومتى نياز دارد براساس همان روابط توليدى و به حاكمى آگاه به اين روابط و قانون‏هاى حاكم بر آن . و اين چنين حاكمى را مى‏توان شورايى انتخاب كرد و همين شورا مى‏تواند قانون‏هاى متناسب با شرايط اجتماعى را بشناسد و تصويب كند و براى اجراء آماده سازد . و اين چنين حاكمى كه با قانون‏هاى شناخته شده و منبعث از روابط اجتماعى و شرايط خاص هر ملّت است ، همراه است، مى‏تواند مدعى حكومت قانون و حكومت آزاد و دموكرات باشد و هيچ مارك استبدادى را به خود نگيرد .
اما اگر اين حاكم در اين شرايط خواست براساس قانونى ديگر ، چه آسمانى و چه زمينى برنامه‏اى بريزد ، ناچار ، اين حكومت استبدادى خواهد بود و اين قانون تحميلى ، چون در چنين چارچوبه‏اى كه انسان در جامعه مطرح شده نياز به هيچ يك از اين قانون‏هاى صادراتى نخواهد بود . انسان مى‏تواند ، متناسب با شرايط اجتماعيش به قانونى روى بياورد كه خودش آن را تجربه كرده و احساس نموده است .
خلاصه اين‏كه انسان در تنهاييش حكومتى نمى‏خواهد و در جامعه‏اش و در ارتباط اجتماعيش، حكومتى را مى‏خواهد، هماهنگ با شرايط اجتماعى و روابط توليدى همان جامعه . ولى اگر انسان در رابطه‏اى ديگر مطرح شود و در وسعتى ديگر بررسى شود ، ناچار موضوع مسأله و شكل‏ مسأله ، به طور كلى دگرگون خواهد شد .
و داستان هم، چنين است ؛ كه انسان در هستى و كل نظام جهانى مطرح است ، مسأله اين است كه انسان هم استمرار دارد و هم در اين استمرار ، اتصال و پيوند دارد ؛ پيوندى با جامعه و پيوندى با كل نظام و با كل هستى .
اين تنگ چشمى است كه انسان در جامعه و در رابطه با ابزار توليد بررسى شود. همين طرح غلط و محدود است كه ديدگاه او را در مسأله‏ى حكومت و رهبرى هم محدود و تاريك مى‏سازد . اگر اين ديد محدود و اين طرح غلط را كنار بگذاريم و انسان را در كل هستى مطرح كنيم ، ناچار اين انسان با اين پيوند و ارتباط ، به حكومتى نياز دارد هماهنگ با نظام هستى و به حاكمى نياز دارد ، آگاه به اين نظام و به قانونى نياز دارد ، منبعث از اين نظام و واقعيت . اين چنين حكومت و قانون و حاكمى، مردمى و انسانى و واقعى و حقيقى خواهد بود .
و در اين ديد ديگر روابط توليد و يا آراء مردم چه دخالتى مى‏توانند داشته باشند . چه در اصل حكومت و چه در نوع قانون و چه در انتخاب حاكم ، كه از اين به بعد سر و كار ما با روابط اجتماعى و آراء انسانى نيست ، كه ما فقط با واقعيت‏ها و روابط عليّتى و علمى سر و كار داريم ؛ واقعيت‏هايى كه پيش از ذهن و پيش از آراء و حتى پيش از علم واقعيت دارند و جلوتر از علم هستند و جلوتر از زمانى كه علم در آن شكل مى‏گيرد و پيش مى‏رود. اين واقعيت‏ها جلوتر از زمان آگاهى انسان و امامِ جلودار زمان او هستند .
در اين ديدگاه و با اين بينش وسيع و مترقى است كه طرح امامت ، جان مى‏گيرد و مفهوم مى‏شود . در اين بينش ، حكومت، امامت است و حاكم امام و قانون ، قانونى هماهنگ با كل اين نظام . در اين ديد حاكم بايد به تمام روابط انسان با هستى آگاه باشد و از تمام نظام با خبر باشد و گذشته از اين آگاهى ، بايد از جذبه‏ها و كشش‏ها آزاد باشد، كه خلق را به راهى ديگر نكشد و شتر حكومت را بر در خانه‏ى خويش نخواباند .
جمع اين آگاهى و آزادى مى‏شود همان عصمت ، كه ملاك انتخاب حاكم است . و همين طرح مى‏شود ، طرح حكومتى تشيع و اين چنين طرحى ، با چنين بينشى وسيع و مترقى ، سزاوار اين همه خون در تاريخ و اين همه شور و حماسه و درگيرى در جامعه‏ى انسانى است .
ما امامت شيعه و طرح حكومتى تشيع را فقط اين‏گونه مى‏توانيم بفهميم و در اين جايگاه مى‏توانيم لمس كنيم و در همين جاست كه بايد بر خويش ملامت كنيم كه چنين طرحى را ، چگونه با سريشم چسبانده‏ايم و مونتاژ كرده‏ايم و يا دم بريده و سر بريده و دست بريده ، همچون آن شير بى سر و دمِ آن خال‏كوب بى‏حوصله عرضه‏اش كرده‏ايم ، تا مطلوب نظر و ذوق كسانى باشد كه مى‏خواهند انسان را در چارچوب روابط توليدى ، قاب بگيرند و قالب كنند .
آيا با اين ملاك انتخاب حاكم ، ديگر مى‏توان گفت كه امامت براى چند نسل ، براساس نص و سنت است و سپس براساس شورا و انتخاب ؟
آخر اگر چند نسل رهبرى صحيح بتواند كار را به دست شورا بسپارد، چرا همين چند نسل رهبرى ، نتواند طرح جامعه‏ى بدون حكومت و جامعه‏ى بدون طبقه را بريزد؟
بگذر از اين‏كه داستان ، داستان فال‏گيرى و پيش بينى با چشم كور نيست . داستان دو دو تا چهارتاست، كه انسان را در كجا مطرح مى‏كنيم و در چه محدوده‏اى برايش طرح حكومت مى‏ريزيم . طرح حكومت در رابطه با هستى و در رابطه با كل نظام، براى هميشه ، نه چند نسل ، احتياج به كسانى دارد كه به تمام هستى آگاه شده باشند و از تمام جلوه‏ها و كشش‏ها آزاد گرديده باشند. عصمت ، اين ملاك انتخاب حاكم است و اين عصمت تركيبى از آگاهى بر تمام هستى و آزادى از تمام جلوه‏هاست . اگر ما در اين مرحله سرى چرخانديم و گفتيم درست ، ولى اين كار عملى نمى‏شود و يا با شتاب پرسيديم پس براى امروز چه كنيم و سپس جواب داديم كه اين طرح عملى نيست ، مى‏گويم اگر اين طرح حكومتى را كنار گذاشتيم و انسان را در كل هستى مطرح نكرديم ، بايد با كمال معذرت عرض كنم ، كه انسان در سطح جامعه و در اين محدوده احتياج به حكومتى دارد مبعوث از آراء مردم و احتياج به قانونى دارد منبعث از متن روابط اجتماع، ديگر قانون قرآن و اسلام و سنّت بر اين جامعه تحميل است . چون اين قانون ، قانون وارداتى است و مربوط به حوزه‏اى ديگر .
اين‏جاست كه اگر بخواهى احكام اسلامى را مطرح كنى و حكومت اسلامى را مطرح كنى ، فقط و فقط مستبدى . آنچه كه امروز مقام رهبرى بر آن تكيه دارد كه حكومت اسلامى ، نه يك كلمه بيش و نه يك كلمه كم ، با همين ديد توضيح مى‏يابد كه حكومت‏هاى موجود و سيستم‏هاى شناخته شده در رابطه‏ى انسان و جامعه طرح شده‏اند ، نه در رابطه‏ى انسان و هستى و انسان و نظام ، آن هم انسانى مستمر و نظام مداوم . و اين است كه نمى‏توانند با اين طرح حكومتى تركيب شوند و مونتاژ شوند .
تو يا بايد انسان را در جامعه مطرح كنى، آن وقت به اسلام احتياج نيست تا چه رسد به تشيع و يا انسان را در هستى مطرح كنى، آن وقت جز تشيع ، اسلامى نيست و جز طرح حكومتى شيعى ، طرحى اسلامى وجود ندارد . آيا مى‏خواهى بدانى كه چرا مقدادها و سلمان‏ها و ابوذرهاى تاريخ آن‏گونه سخت بر پا ايستادند و جز حكومت علوى را نخواستند؟
آيا مى‏خواهى بدانى كه چرا اين همه خون در راه اين طرح حكومتى ريخته شد و اين همه سر در اين راه رفت؟
آيا مى‏خواهى رمز آن همه حماسه و خون و اشك و شور و ياد و گفت‏وگو را بدانى؟
اين همه خون و درد و اشك ، به خاطر سلطنت يك دسته و محروميت يك دسته نيست ، حتى به خاطر عدالت و آزادى نيست. به خاطر همين نكته است : كه كنار گذاشتن عصمت و آگاهى و آزادى ، مساوى است با كنار گذاشتن انسان از هستى و از كل نظام و طرح آن در جامعه ، آن هم به گونه‏اى كه ديگر اسلام و قرآن ضرورتى ندارد .
يك دسته، اسلام را در فرد محبوس كرده‏اند . و يك دسته‏ى ديگر، اسلام را در جامعه مطرح كرده‏اند . در حالى كه اسلام در هستى و در كل نظام و در اين رابطه معنا دارد و مفهوم مى‏شود .
در نوشته‏اى ديگر كه درباره‏ى امامت به تفصيل صحبت شده ، آورده‏ام كه اگر قلّه‏ها را پايين آورديم و به آرمان‏هاى پايين‏تر تن داديم، ديگر براى اين قلّه‏ها ، به اين همه احكام و دستور كه چگونه بخواب و چگونه بخور و چگونه آميزش داشته باش و چگونه حتّى تخّلى كن ، كه رو به خورشيد و ماه و در زير درخت و آب و هزار دستور ديگر ، به اين‏ها نيازى نيست.
براى اين قلّه‏ها ديگر به تكبير و تهليل و اخلاص ، نياز نيست، كه تمامى اين‏ها تحميل هستند و سنگين هستند و با دموكراسى نمى‏سازند . اين‏ها قانون‏هاى منبعث از نياز اجتماعى و از شعور اجتماعى و از شوراى انسانى نيستند . بايد كنار گذاشته شوند و فقط به صورت يك سنت قومى و ملى مورد بررسى قرار بگيرند و در كل قانون جذب شوند و در نتيجه اسلام اهرمى است كه قدرت ملى دارد ، نه پايه‏اى كه بتوان بر آن حكومت را طرح ريخت.
آنچه تا به حال انحراف‏ها را به وجود آورده همين نكته است كه تلقى ما از حكومت ، صحيح و مترقى نبوده . ما حكومت را براى امنيت و رفاه و يا پاسدارى و پرستارى مى‏خواهيم و اين است كه خيلى‏ها ايده‏آل هستند تا چه رسد به آن‏هايى كه در صدر اسلام بودند و فرزند خويش را با تازيانه‏ى حدود ، به مرگ مى‏سپردند و هيچ‏گونه رابطه‏اى را بر ضابطه مقدم‏ نمى‏داشتند، كه آن‏ها ديگر در صدر برنامه جاى خواهند گرفت.
و اين چنين مسأله‏اى ، به اسلام احتياج ندارد ، به تشيع نياز ندارد . و اگر قبول كردند فقط بازى است ، كه اين‏ها اهرم هستند، نه پايه . هنگامى كه جايگاه حكومت را شناختيم و تلقى ما از حكومت عوض شد و حاكم را در رابطه‏ى خود با هستى، دنبال كرديم ، ديگر جز آن‏ها كه با وحى، به تمام هستى آگاه شده‏اند ، حق رهبرى ندارند. همه بايد با هم زمينه‏ى جنبش رهبرى و حكومتى را فراهم كنند.
و يك مسأله مهم همين است كه اين حاكم را تحميل نمى‏كنند . فقط در دسترس مى‏گذارند . اين تويى كه بايد آن را كشف كنى و بردارى . تويى كه براى استخراج نفت چراغت و سوخت كارخانه‏ها و ماشين‏هايت اينقدر كوشايى و كشف مى‏كنى و بهره برمى‏دارى . تو بايد به خاطر نياز عظيم‏ترى كه تو را در هستى تأمين مى‏كند و تو را از سطح گاو و جامعه‏ات را از سطح دامپرورى ، بالا مى‏آورد ، بكوشى و براى اين كوشش مهره‏هايش را بسازى و افرادش را آماده كنى.
خدا ، براى انسانى كه در هستى طرح شده بود و با كل نظام رابطه داشت ، حاكمى انتخاب كرد و در دسترش گذاشت . و با ملاك عصمت - آگاهى و آزادى - همراه ساخت تا در هر دوره ، آن‏ها كه مى‏خواهند ، بپاخيزند و مهره‏هايش را فراهم كنند. و اگر نخواستند با ضربه‏ها و دردها و رنج‏ها همراه شوند و در سطح گاو بمانند . و جامعه‏ى خويش را تا حد دامپرورى مرفهى تنظيم كنند.
امامت طرح اين‏هايى است كه در اين زندان نمانده‏اند و انسان را در جايگاه خودش طرح كرده‏اند و امام ، جلودار كسانى است كه جلوتر از زمان را مى‏خواهند. چون امام براساس واقعيت‏هايى حكومت مى‏كند و رهبرى مى‏كند كه هنوز علوم انسانى آن را كشف نكرده‏اند و جلوتر از علم و جلوتر از زمان و آگاهى انسان هستند . چون چنين امامى ضرورت دارد ، پس وجود دارد . و چنين امامى را تو بايد كشف كنى و چنان امامتى را تو بايد زمينه‏ساز باشى . هيچ نمى‏توانى كه سر بچرخانى كه نمى‏شود . چون تو نشدنى‏ها را هنگامى كه از راهش شروع نمودى ، سال‏هاست كه انجام شده كرده‏اى.
و هيچ نمى‏توانى بگويى كه پس در طول قرن‏ها چه شد؟ چون فقط كارى انجام مى‏شود كه تو خودت انجام بدهى . تو از انجام كارى سؤال مى‏كنى كه مسؤولش خودت هستى . چون اين مقصود نبوده كه تو را با زور بكشند و بغلطانند ، كه تو بايد با انتخاب خودت اين امام را بپذيرى و اين امامت را تحقق بدهى و گرنه ، اگر تو كارى نكردى ، اين ظلم مملو و اين ستم سرشار است كه زمينه‏ساز قسط كامل خواهد بود . هنگامى كه انسان اين حكومت‏ها را تجربه كرد و ستم آن‏ها را احساس كرد، كه تا چه حد به او اهانت كرده‏اند ، آن وقت به آنجايى روى مى‏آورد كه بايد روى مى‏آورد و به انتظار كسى مى‏نشيند، كه قرن‏ها منتظر او بوده است.

ضرورت امام‏

تولد چنين امامى ، يك ضرورت است ، حتى اگر تمامى تاريخ بر آن بشورند . و ضرورت است ، حتى اگر قدرت‏ها و حكومت‏ها نخواهند ؛ حكومت‏هايى كه در چارچوبه‏ى منافع خويش يا در چارچوبه‏ى روابط اجتماعى و توليدى جامعه، حكمران هستند و انسان‏ها را به بيگارى كشيده‏اند و او را تا حد پالايشگاهى از كثافت تنزل داده‏اند و در مدارى بسته به چرخ انداخته‏اند.
اين امام ضرورت دارد ، پس وجود دارد . ضرورت دارد ، پس متولد مى‏شود . در حالى كه تمام قدرت‏ها و چشم‏هاى خليفه عباسى، يعنى خلفاى اسلام ، براى نابود كردنش بيدار نشسته‏اند . كه موسى حتى در دامن فرعون پرورده مى‏شود. و بهتر بگويم فرعون‏هاى حاكم تاريخ ، خود زادگاه موساى تاريخ هستند ؛ موسايى كه حكومت محدود آن‏ها را درهم مى‏شكند و انسان را در جايگاه خودش در هستى رهبرى مى‏كند ، تا انسان تمام رابطه‏هايش حساب شده و هماهنگ باشد.
او متولد مى‏شود و رشد مى‏كند و در ميان توده‏ى مردم رفت و آمد مى‏كند ، به آن‏ها مى‏گويد و از آن‏ها مى‏شنود ، همان‏طور كه يوسف به برادرانش مى‏گفت و مى‏شنيد و حتى نيازهاشان را برمى‏آورد.
ما تولد چنين امامى و وجود او را پيش از آن‏كه از دهان تاريخ و با شهادت تاريخ بشنويم ، از شهادت همين ضرورت شنيده‏ايم و باور كرده‏ايم ، كه انسان در اين هستى پيوند دارد و رابطه دارد و به اين رابطه‏ها آگاهى ندارد ، پس رسالتى مى‏خواهد و امامتى ؛ رسالتى كه قانون اين رابطه‏ها را بياورد و امامتى كه در هر نسل جلودار آن‏ها و امام زمان‏شان باشد. و ما تولد چنين امامى را جشن مى‏گيريم ، به اميد آن‏كه خود در اين تولد ، به تولدى ديگر برسيم و از شكم عادت‏ها و تقليدها و از شكم قالب‏ها و محدوده‏ها و روابط توليد و بازتاب‏ها و غريزه‏ها، بيرون بياييم و با تدبر و تفكر و تعقل خويش ، به آزادى انسانى برسيم و در اين آزادى حاكمى را انتخاب كنيم كه نور راه ما و حجت راه رفتن ما و امين استعدادهاى ما و پناه و قلعه‏ى ما، در اين دزد بازار بى در و پنجره باشد.
تولد چنين امامى اگر با جشنى همراه باشد ، بايد با جشن تولد دوباره‏ى ما باشد ، كه اين امامت را جز پس از اين تولد نمى‏توانيم تحمل كنيم و اين امام را جز با اين ديد وسيع و مترقى نمى‏توانيم ، شيعه باشيم و دنبال كنيم.
كه گفته‏اند : انّ أمرنا صعب مستعصب ، لا يحتمله الا ملك مقرب او نبى مرسل او عبد مؤمن امتحن اللّه قلبه للايمان «کتاب بصائر الدرجات ص 26 » در اين تولد است كه عشق چنين امامى در تمام وجود تو مى‏نشيند و در خون تو ، در دل تو جارى مى‏گردد . نياز او هم‏چون عطش، در هر سلول تو ، سوز مى‏گذارد و تمام وجودت را به التهاب مى‏كشد.
و اين عشق است كه بايد تبديل شود ، تا ميوه‏اى ديگر بياورد و اين احساس و اين نياز است كه بايد شكل بگيرد و به حركت و به عمل دست بدهد ؛ حركتى مستمر و عملى مداوم ، تا زمينه‏ى انتخاب خلق فراهم شود و مهره‏ها ساخته شوند ، كه حكومت اسلامى ، در جامعه‏ى اسلامى شكل مى‏گيرد و اين جامعه محتاج مهره‏هايى است كه با اسلام زندگى كرده‏اند و در برابر تمامى آن تسليم بوده‏اند و از قله‏هايش تخفيف نداده‏اند و كلش را تجزيه نكرده‏اند و با ريش و سبيل‏هاى ديگر قيافه‏اش را مسخ ننموده‏اند .
اين كار عشق است .
عشق آسان نمود اول، ولى ......

عشق شكل گرفته‏

عشق از نياز بر مى‏آيد. اما كدام نياز؟
راحت‏تر بگويم : عشق خود نياز است، اما نياز به تبديل شدن و به اين‏گونه از بن‏بست رهيدن ، از خود خلاص شدن و به معشوقى كه بالاترش يافته‏اى پيوستن و با او ماندن . چون هنگامى كه بودن تو ، ماندن است و ماندن تو ، مرگ است و گند است، بايد اين بودن ، از بن‏بست ماندن نجات بگيرد . بايد در راهى بيفتد و جهتى بيابد. اين نياز، عشق است و عشق از اين نياز برخاسته .
و اين عاشق است كه به راحتى مى‏تواند خودش را بدهد ، كه خودِ برترى را به دست آورده است . مى‏تواند فناء شود كه وسعت بزرگ‏ترين را شناخته است ؛ وسعتى كه وجودش در آنجا حصار است و ديوار است و قلعه است و فرو ريختنش، بيشتر شدن است و بزرگ‏تر شدن است و باقى ماندن است و از بن‏بست رهيدن و ادامه يافتن.
آنچه ما با نام عشق امام با آن مأنوس شده‏ايم و به آن دل بسته‏ايم ، عشق نيست و اين نياز ادامه يافتن و حركت كردن نيست، كه نياز به سرگرم شدن‏ و تنوع داشتن است.
آنچه ما در برابر امام داريم هنوز تا اين عشق فاصله دارد . ما از امام نه خودش و نه خودمان ، كه خانه و زندگى را مى‏خواهيم و از او به جاى مغازه و بيل و كلنگ استفاده مى‏كنيم . ما بيشترها را فداى كم‏ترها كرده‏ايم . و اين است كه عشق نيست بازى است . مثل بازى بچه‏هايى است كه متكاها را زير پايشان مى‏گذارند ، تا به عروسك‏هايشان برسند و همين كه رسيدند، فرار مى‏كنند . سوداگرى است مثل سوداگرى آن رند كه مى‏گفت حيف است كه انسان از غير امام چيزى بخواهد. در حالى كه حيف است از امام، غير از امام ، چيزى بخواهيم . ما از امام ، امامت را مى‏خواهيم و اين عشق ماست و از او وسيله‏ى راه يافتن و جهت گرفتن مى‏سازيم و اين توسل ماست . جز اين عشق و توسل ، ظلم است ، جفاست.
امام وسيله است ، براى چه ؟ براى نان و آب و زن و فرزند ؟ اين‏ها كه وسيله‏هايى ديگر دارند . او وسيله‏ى رسيدن است، جهت يافتن است ، حركت كردن است . پس توسل به او ، به كار گرفتن او در جايى است كه جايگاه اوست و در خور اوست. از او بايد حركت ، جهت و هدايت گرفت . او را براى اين كارها گذاشته‏اند.
توسل به امام اين نيست كه از او به جاى دست و پا و بيل و كلنگ كار بكشيم و او را وسيله‏ى هوس‏ها و پل توقع‏ها بسازيم
آيا اين است توسل؟
و اما عشق ما بازى است ، سوداگرى است ، نيازهاى پايين و محدود است، ماندن است نه جهت يافتن و رفتن . ما مى‏خواهيم از معصوم به سمت خود بكشيم ، در حالى كه آنچه با ما باشد و با ما بماند فناء است، گند است؛ ما عندكم ينفد « سوره نحل آیه 96 » آنچه پيش شماست تمام مى‏شود . آنچه با آن‏هاست باقى است ؛ و ما عنداللّه باق « سوره نحل آیه 96 »آنچه با خداست باقى است ، پس ما بايد خود را به آن طرف بكشيم.
تجارت اين است كه از دست رفته‏ها را به دست بياوريم و فانى‏ها را به بقاء بسپاريم . و اين است كه عشق ما بازى است. مى‏گوييم اگر ندهيد قهر مى‏كنيم مى‏رويم ، پس آنچه نداده‏اند براى ما مهم‏تر از خود آن‏هاست كه به خاطر آن ، با خودشان قهر كرده‏ايم و از آن‏ها دست شسته‏ايم .
عشق‏هاى ما ، يا بازى است و يا عشق خام است ، عشق پوچ است ، عشقى است كه هنوز با حادثه‏ها شكل نگرفته و در كوره‏ها رنگ نباخته و پر و سرشار نگشته و تبديل نشده و ميوه نداده است . مى‏گوييم مى‏خواهيم امام را ببينيم و اين يك عشق است ، ولى باز نشده و شكل نگرفته .
عاشق مى‏خواهد راحت معشوق را فراهم كند ، نه راحت خودش را ، چون راحت خودش ، همان راحت محدود و مانده و فانى است .
پس بايد تو كارهايى كه به عهده‏ى امام است ، عهده‏دار باشى . مالك ، على را نمى‏گرفت كه بايست تا اندامت را ببينيم ، كه مى‏رفت تا رنج على را كم كند و سنگينى على را بردارد ، حتى اگر فرسنگ‏ها از او دور شود و سال‏ها او را نبيند ، كه آن‏ها در جدائيشان باهمند و جمعند ، ولى ديگران درجمعشان هم از على جدايند .
عشقى كه شكل بگيرد ، حركت مى‏شود ، شورِ ديدنى كه شكل بگيرد ، كوشيدن مى‏شود . شايد امروز اگر بشنوى كه امام در صد كيلومترى است آرام نگيرى و بدوى ، ولى هنگامى كه پخته شدى اگر هم بدانى امام در بيست مترى تو است جرأت رفتن ندارى، كه مبادا وجود تو ، حضور تو ، نگاه تو ، حركت دست و پاى تو ، بى حساب باشد و رنج امام .
اين‏جاست كه عشقت چندين برابر شده ، ولى راه افتاده و شكل گرفته و مصرف شده و دست و پا و فكر و خيال و زبان و كلام تو را كنترل كرده است و به تو ظرفيت داده ، كه بار بكشى ، نه اين‏كه خودت بار باشى . تو براى آن‏هايى ، نه بر آن‏ها. كه، گفته‏اند : كونوا لنا زينا و لا تكونوا علينا شينا « کتاب امالی شیخ صدوق ص 400 » زينتى براى ما باشيد ، نه ننگى بر ما . راستى چقدر فاصله است ميان عشق‏ها و ميان نيازها . و چقدر زيباست، چقدر عظيم است، عشقى كه شكل گرفته و پيچيده شده و گره خورده؛ «كزرع اخرج شطأه فاستغلظ فاستوى على سوقه». اين چنين زرعى و رويشى است كه كشاورز را دلشاد مى‏كند، «يعجب الزراع». و اين چنين عشق شكل گرفته‏اى است كه دشمن را مى‏شكند و غيظ در گلو مى‏آورد . ليغيظ بهم الكفار « سوره فتح آیه 29» و گر نه ما همگى خود براى شكستن امام ، وسيله هستيم . ما خار چشم و استخوان گلوى او هستيم ، اما مالك‏ها هستند كه عشقشان شكل گرفته و حركت شده و معلى‏ها هستند كه عشقشان تبديل شده و به تسليم‏ رسيده . و آن درختان تنومند تشيع هستند كه آن باغبان‏ها را دلشاد مى‏كردند و به اعجاب وا مى‏داشتند ، كه از نسيم سبك‏تر و رام‏تر بودند . در حالى كه طوفان‏ها را هم به بازى مى‏گرفتند و كوه‏ها را هم بيستون مى‏ساختند. اين درخت عشق است كه ميوه مى‏آورد و مهره مى‏سازد و ياور تهيه مى‏كند .
آن ضرورتى كه از طرح انسان در هستى بر مى‏خاست ، امامت را مطرح مى‏كند . و همين ضرورت ، عطش و نياز به امام را در تو شكل مى‏دهد . و اين عطش شكل گرفته و اين عشق مبدل ، تو را به تهيه‏ى زمينه‏هاى آن حكومت ، در آن وسعت و با هدف بزرگ بالاتر از آزادى و عدالت و رفاه و تكامل، وا مى‏دارد .
اين‏جاست كه قلب مالك كه از عشق على سرشار شده ، او را به جدايى از على ، كه از جانش بيشتر احساسش مى‏كند، دستور مى‏دهد . مالك مى‏رود ، ولى در اين جدايى با على جمع است و هماهنگ است .
خنك آن‏ها كه در جدائيشان با هم بودند ...
بيچاره ما كه در جمعمان ناهماهنگيم ....
در پایان همیشه از خداوند میخواهم بافهم ودریات ، بینش مارا به امام زمانمان بیافزاید تا لذت انتظار را ببریم .

نظر ها

افزودن جدید جستجو

نوشتن نظر
نام:
ایمیل:
عنوان:
قالب نوشته:	-رنگ-آبی کمرنگسیاهآبیبنفشخاکستریسبزلیموییقرمز آلبالوییسرمه ایزیتونیزرشکیقرمزنقره ایآبی سیرسفیدزرد -اندازه-ریزکوچکمعمولیبزرگبسیار بزرگ

Powered by !JoomlaComment 3.26

3.26 Copyright (C) 2008 Compojoom.com / Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."